Phần 1: từ Hà Nội vượt biên đến Hà khẩu

Với tôi, từ lúc về lại sống Hà nội, thì ước mong là nếu có cơ hội thì đi du lịch Trung quốc càng nhiều càng tốt. Phần vì gần, trong khi các nước Đông Nam Á xung quanh không quá ấn tượng với tôi, phần vì đất nước Trung hoa huyền bí có quá nhiều danh thắng để xem, để trải nghiệm những gì mà đã xem qua phim, qua truyện, nơi có nền văn hóa khác biệt hẳn với những gì tôi đã đi ở Bắc mỹ, Châu Âu. Nhưng là việc đi du lịch Tàu không phải cứ “xách balo lên là đi” như các nơi khác, với một người chỉ biết tiếng Anh và bập bẹ một xíu tiếng Pháp, còn tiếng Trung nửa câu không biết như tôi. Ngoại trừ những địa danh quá nổi tiếng như Bắc kinh, Thượng hải, Hàng Châu nơi thường xuyên có các công ty du lịch tổ chức và có thể dễ dàng đi đến bằng máy bay, mà tôi lại không thích đi theo tour, những địa điểm khác đều khó đến bằng máy bay nên đi lại bằng đường bộ rất vất vả, hai là rất khó tìm người đồng hành để đi. Sau vài chuyến đi đến các địa danh phía Nam Trung quốc bằng đường bộ, có lẽ điểm đến còn lại phía Nam mà tôi rất muốn đến thăm là thành cổ Lệ Giang thuộc Vân Nam, di tích văn hóa UNESCO, nơi được ví như là “Venice Phương Đông”. Đã từng lang thang ở Venice nên tôi rất muốn có so sánh. Chỉ tiếc là những người bạn hay đồng hành với tôi trong các chuyến đi “phượt “, thì đều đã đi Lệ Giang từ rất lâu rồi. Để tổ chức một chuyến đi mới, cần phải tìm người cùng đi biết tiếng Trung, và nữa, là có thể có thời gian ít nhất 6 ngày nghỉ, đối với tôi là điều rất khó vì công việc không nghỉ dài được.

Đợt nghỉ lễ 30/4 năm nay chính thức được nghỉ 5-6 ngày, nhưng xin nghỉ thêm thứ 2 có thể nghỉ 8-9 ngày, vì mãi không kiếm được bạn đồng hành đi Trung Quốc nên dự định ban đầu của tôi là đi thăm đền thờ Phật giáo Borobodur và núi lửa Bromo ở Indonesia. Nhưng trục trặc về việc mua vé máy bay của Air Asia khiến chuyến đi không thành. May sao, khi vào phuot.vn để tìm người đồng hành đi Indo, tôi lại nhìn thấy có một nhóm đang tìm bạn đồng hành đi Lệ giang và hồ Lugu, và nhóm bạn trẻ đó chấp nhận cho một lão già U40 như tôi đi cùng, và trong nhóm đó có người biết tiếng Trung, với tôi thế là đủ. Đã từng có kinh nghiêm khá khá trước đây ở Cửu Trại Câu, Trương Gia Giới, La Bình, tôi nghĩ kiểu gì cũng xoay xỏa được trong bất kì tình huống nào, với người dễ thích nghi như mình. Nhất là khi biết nhóm đi chỉ có từ 6-8 người, là số lượng nhóm tối ưu để chuyến đi tự tổ chức không có tour guide, ít hơn thì hơi buồn còn nhiều hơn thì rất dễ không thống nhất được các vấn đề phát sinh, mỗi người một ý là hỏng chuyến đi.

Do công việc tôi không ở Hà nội, nên các lần họp nhóm chuẩn bị cho chuyến đi tôi đã không thể tham dự, tất cả công việc chuẩn bị đều nhờ hết vào các bạn trong nhóm và trao đổi qua email. Có hai điều tôi lo nhất là việc mua vé tàu nội địa, và đặt phòng khách sạn, vì đợt đi đó gần sát trùng với kì nghỉ lễ 1/5 ở Trung quốc, theo kinh nghiệm xương máu của tôi đợt đi La bình, là hầu như rất khó mua vé tàu trong các kì nghỉ lễ dài, có lẽ còn sốt vé hơn Tết ở Việt nam. May sao, nhờ có người quen bên Trung Quốc và mua vé qua mạng giờ cũng tiện, chỉ có hơi khó khăn trong việc chuyển tiền trả cho người ở bên đó mua vé giúp, nhưng cuối cùng cũng chuyển được nhờ dịch vụ của Phú Vân ở Lương Ngọc quyến, nhân thể mua ND tệ ở đó luôn. Ban đầu tôi cũng hơi lo về công tác tổ chức, vì công việc quá bận không họp mặt được với các bạn, vả lại chưa gặp mặt bao giờ, nên đành để cho các bạn trong đoàn lo hoàn toàn, nhưng lần gặp được các bạn trong nhóm, thì hoàn toàn yên tâm và tin tưởng, các bạn đều là những người rất nhanh nhẹn, đã từng (tự) đi du lịch khá nhiều, có kinh nghiệm, nên mọi thứ chuẩn bị đều suôn sẻ. Từ việc xin visa, làm thẻ sinh viên quốc tế đến tìm hiểu kế hoạch đi lại, đặt khách sạn qua booking.com, các bạn đều làm hết sức gọn nhẹ. Việc làm visa và đặt vé tàu đã xong, và các bạn cũng đã lên lịch trình cho chuyến đi khá kĩ nên tôi hoàn toàn yên tâm phó thác mạng già cho các bạn muốn đưa đi đâu thì đi, yên tâm chả có gì để mất trừ tiền. Nói thêm là việc làm thẻ sinh viên quốc tế (mất đâu 60 nghìn), để hi vọng giảm tiền mua vé vào danh lam thắng cảnh, nhưng dân Tàu nó còn là thầy của mình vì mấy trò ma mãnh, nên sẽ kiểm tra rất kĩ cả ngày sinh trong hộ chiếu, chỉ có ai dưới 25 tuổi mới được giảm giá vé thắng cảnh, và không phải nơi nào cũng được giảm. Việc xin visa cũng khá vui, làm qua dịch vụ của một công ty du lịch, nhưng hình như họ đòi 70$, và khi có người quen giới thiệu thì còn 65$, làm các bạn đã trót trả 70$ rất bức xúc kiên quyết đòi lại 5$.

Lịch trình ban đầu của nhóm là đi Lệ giang, sau đó sẽ đi hồ Lugu, nơi có bộ tộc Baxi theo chế độ mẫu hệ, là nơi tương truyền là Tây lương nữ quốc trong phim Tây du kí mà phụ nữ rất đẹp và quyến rũ (làm các giai như tôi rất háo hức), tuy nhiên kiểm tra tình hình thời tiết thì mấy ngày đó trời có thể có mưa, vì thế nhóm quyết định đến Lệ Giang rồi sẽ quyết định lịch trình có thể đi Lugu hay chuyển đi Shangri-la như đại đa số các đoàn khác. Các thành viên trong nhóm cũng phân nhau đảm trách việc mua đồ ăn mang theo, download bản đồ (trong nhóm có bạn tìm ra bản đồ mapme dùng offline trong nội địa Trung quốc khá tiện, khi mà google map không dùng được ở TQ), từ điển tiếng trung trên smartphone, in một số câu thông dụng Anh-Trung để hỏi, v.v đều đã xong, giờ chỉ việc là xách ba lô (và tiền) để đi. Chốt quân số cuối cùng đoàn là 7 người, 3 nam bốn nữ, ngoài trưởng lão tuy già nhưng vẫn hơi teen như tôi ,thì có thêm hai bạn nam nữ đầu 8x , còn lại đều là các bạn đều trẻ sinh năm 88-90, và có thể sẽ có một người nữa tham gia sau khi qua biên giới, để đủ cân bẵng nam nữ, 4 nam 4 nữ tổng 8 người là con số quá đẹp cho một nhóm đi, ngay việc số người tham gia đầu tiên đã cảm thấy thuận lợi nên hi vọng mọi thứ sẽ ổn, chưa kế con số 8 cũng là just-right cho việc đi lại sau này sẽ kể.

Chặng đầu tiên là Hà nội –Lào cai, theo nhà xe giường nằm Hải vân (vé 230 nghìn/người), xuất phát từ bến Mỹ Đình lúc 10h tối thứ 6 ngày 24/4 và đến Lào Cai lúc tầm 2-3 giờ sáng. Tuy nhiên thì đây là thời gian có lẽ là không hợp lý lắm khi cửa khẩu Lào Cai chỉ làm việc từ 7h sáng, vì thế nên từ lúc đến Lào Cai sẽ phải vật vờ chờ đến sáng ở xung quanh ga/bến xe trong khi đúng lúc buồn ngủ nhất. Có thể có một lựa chọn khác cho các đoàn lần sau đi qua Lào Cai là đặt riêng xe VIP của Sao Việt, xe 9 chỗ, rất rộng rãi, tiện nghi với giá khoảng 2.7tr cho cả chuyến, đi sẽ chỉ mất tầm 3-3.5 tiếng đường cao tốc và có thể đặt xe đi từ 2-3 giờ đến Lào Cai tầm 6h, ăn sáng rồi qua cửa khẩu luôn, có thêm thờin gian nghỉ ngơi ngủ sớm trước ở nhà. Còn nếu đi xe khách, có lẽ nên thuê một phòng ở nhà nghỉ xung quanh bến xe nghỉ vài tiếng lấy sức đến 6h, cũng rẻ, đỡ mệt và không phải lang thang vạ vật.

Quay lại chuyến đi, đúng 9h15, tất cả đã có mặt ở bến xe như đã hẹn, cao su chỉ 15’ so với kế hoạch 9h là quá ấn tượng với đoàn có những 4 nữ . Với tôi, dự kiến là về Hà nội từ 5h chiều nhưng cuối cùng công việc quá bận, đến 7:30 tối mới có mặt ở nhà, một tiếng cả tắm rửa, ăn tối và chuẩn bị đồ đạc quần áo, máy ảnh cho thời gian 8 ngày là thời gian quá gấp, may là đồ vệ sinh cá nhân đã luôn nằm trong toilet bag, quần áo du lịch hay phượt cũng đã nằm trong ngăn tủ riêng, không quên gì, mà có quên thì những thứ quan trọng nhất là hộ chiếu và tiền, điện thoại luôn được checked trước khi xuất phát, cộng thêm máy ảnh nữa là xong, quên các thứ khác thì thôi.
Xe khách vẫn đi lộ trình theo quốc lộ 2, khá chậm, phải đến Phú Thọ, sau khi qua trạm nghỉ thì mới nhập lên cao tốc Hà Nội-Lào Cai. Cả đoàn mắt nhắm mắt mở xuống xe đi vệ sinh cá nhân, tại trạm nghỉ, ăn uống dọc đường sợ nhất vấn đề vệ sinh thực phẩm, nhất là đi du lịch có vấn đề bụng dạ là rất dở, nhìn xung quanh rất nhiều hàng ngô luộc với bánh bao còn nóng hổi, có lẽ lành nhất là ngô luộc nên mỗi người một bắp ngô 10 nghìn lót dạ, đảm bảo yên tâm ngủ đến đến cuối bến.

Sau khi ăn ngô xong, lên xe, phần vì mệt, trời tối, nên cả đoàn chỉ mở mắt khi đã đến Lào Cai. Xuống xe lúc tầm gần 3h sáng, cả đoàn vào một quán phở ngay tại bến xe, cũng không chờ đợi gì ở chất lượng phở tại các bến xe, ga tầu, nhất là phở ở ngoài hà nội thì hi vọng gì ngon, nên cả đoàn chỉ gọi là ăn nóng lấy sức cho tỉnh táo và có chỗ nghỉ ngơi. Sau tầm hơn 2 tiếng gà gật ở quán, bọn tôi quyết định gọi taxi ra cửa khẩu để có thể qua biên giới càng sớm càng tốt, không phải chờ đợi. Từ bến xe ra cửa khẩu Hà khẩu mất đâu 40 ngàn một xe. Đến cửa khẩu, quá sớm để làm thủ tục, và cũng không thể ngồi trong phòng chờ khi nhân viên đuổi ồi ồi ra ngoài để lau nhà, ngoài trời bắt đầu mưa mỗi lúc một nặng hạt, cả đoàn đã vào đền Mẫu để cầu Thánh Mẫu phù hộ độ trì cho chuyến đi tốt đẹp, đặc biệt là thời tiết. Sau đó, là đoàn lại ra trú các quán gần đó và tiện thể ăn sáng, bánh cuốn và bún chả tùy khẩu vị. Nhìn trời mưa sụt sùi, cũng thấy hơi lo lo, đi du lịch chán nhất là gặp trời mưa.

Gần 7h, cả đoàn quay lại phòng xuất cảnh của Hải quan của khẩu để xếp hàng, để cho nhanh sang kịp tàu đi Côn Minh, cả nhóm quyết định dùng dịch vụ làm nhanh của cò, cả nhóm 7 người đâu mất độ 550 nghìn, chờ 15-20’ thì cũng có hộ chiều để xuất hàng qua biên giới, hình như dùng hộ chiếu và visa thì đắt hơn giấy thông hành. Thuê hai taxi từ cửa khẩu Hà khẩu đến ga tàu Hà khẩu, hình như mất 30 tệ cho một xe, cũng không phải quá đắt khi đường đi cũng phải tầm 6-7km.

Theo lịch ban đầu cả nhóm sẽ bắt chuyến tàu đi Côn Minh tầm khoảng 10h sáng, đề phòng gặp trục trặc chờ đợi ở cửa khẩu, nhưng đến ga tàu thì cũng tầm 8:30, vừa kịp đổi vé đi chuyến sớm hơn lúc hơn 9h. Đến lúc này thì bắt đầu có chuyện, giai to khỏe đẹp giai nhất đoàn không hiểu là do bắp ngô hay lí do gì, mà thấy mất hút trong nhà vệ sinh, chờ mãi không thấy ra, chỉ đến khi sát nút tàu chạy mới thấy xuất hiện, vừa để kịp lao lên tàu, đúng là người ta gọi bị Tào tháo đuổi cũng đúng . Và bắt đầu từ đây là hành trình cả ngày trên chặng đường đi Côn Minh.

Tôi phải xin lỗi vì trên quãng đường đi, phần lớn cảnh không có gì đặc biệt hứng thú với tôi, nên tôi không bõ rút máy ra chụp, chỉ có vài cái của các bạn cùng đoàn bằng iphone. Lần sau sẽ rút kinh nghiệm chụp bằng iphone thần thánh ảnh tư liệu. Vả lại, những phần đầu ngoài kể chuyện, tôi muốn kèm các thông tin để làm tham khảo cho các bạn đi sau, nên sẽ hơi nhiều chữ, sẽ bù ảnh ở các phần tiếp sau khi đến Lệ Giang

Phần 2: từ Hà khẩu-Côn Minh- Lệ Giang: trên từng cây số
Tàu Hà khẩu-Côn Minh, thời gian khoảng 7-8 tiếng, theo lịch trình đến Côn Minh khoảng 3h chiều. Đoàn chỉ mua được ghế cứng không mua được giường nằm, nhưng ghế trên tàu cũng mềm chả kém gì tàu ghế mềm ở Việt nam. Đặc biệt là giá vé tàu ở Trung quốc rất rẻ không biết có phải tàu là phương tiện đi lại chủ yếu của đại chúng nên chính phủ trợ giá cho không nhưng giá vé rẻ hơn Việt nam, giá vé tàu 75 tệ (220 nghìn vnd) cho gần 500km từ Hà khẩu đi Côn Minh. Các thành viên trong đoàn đa số đều thiếu ngủ và mệt sau chuyến đi xe đêm nên đều ngủ gà gật hết ở ghế, may tàu vắng nên có người chiếm được cả ghế trống thì đánh một giấc, khác hẳn với cảnh chật ních, đứng ngồi la liệt như hồi Tết âm lịch vài năm trước tôi đi từ Nam Ninh đến La Bình để ngắm hoa cải. Thực ra đường đi đến Côn Minh cũng không có mấy cảnh thú vị để nhìn, chỉ khác là tàu Trung quốc chạy bằng điện , khá êm, và đường sắt Trung quốc đã được nắn lại rất thẳng, vì thế nên rất nhiều hầm qua núi, và mỗi lần qua hầm thì hơi ù tai do giảm áp suất. Cảnh ở Vân nam lúc tàu đi qua thì ngoài những cánh đồng toàn cây lựu đang ra hoa, không có gì đặc biệt, vùng nông thôn phía nam nhà cửa cũng gần giống việt nam,, đa số nghèo . Đồ ăn trên tàu có bán cơm suất 20 tệ/suất, nhưng đoàn đã chuẩn bị nên đều ăn đồ ăn nhanh mang theo, vì biết cơm trên Tàu không hợp khẩu vị và cũng không ngon lành gì nên cứ bánh mỳ, xúc xích visan, và pate đã mang theo mà chén.

Quãng đường đi từ Hà khẩu đến Côn Minh, phần vì mệt, phần vì không có gì đặc sắc, nên khá tẻ nhạt và tôi bắt đầu thấy sốt ruột, do dù mệt nhưng cũng không ngủ được trên tàu, bắt đầu tiếc vì quên không mang sách đi đọc. Nói thêm trên tàu cả nhóm cũng có gặp hai anh em người Việt, cô em gái nhân dịp nghỉ lễ sang thăm anh đang là sinh viên học y học dân tộc cổ truyền ở Côn minh đã 4-5 năm. Và sau khi cả đoàn ngủ nghê xong xuôi, bắt đầu hỏi cậu anh là thổ dân về ăn uống và chơi bời ở thủ phủ tỉnh Vân Nam, cả nhóm sẽ có khoảng 5 tiếng ở Côn minh trước khi lên tàu lúc 10 tối đến Lệ giang. Cậu anh có nói ra chơi ở công viên trung tâm gì đó ở trong thành phố, và còn có cái hồ rất lớn, nhưng xem ra có vẻ cũng không có gì đặc biệt, riêng về ăn uống thì cậu đó có gì tờ giấy mấy quán ăn lẩu ở thành phố, nếu không nhầm là lẩu cua hay dê đặc sản của vùng. Thôi cứ biết thế, đến rồi tính. Kì thực với Côn Minh, tôi cũng không quá chú tâm, vì không phải mục đích chính của chuyến đi này.
Càng đến gần Côn Minh, trời càng xầm xì và mưa nặng hạt, tàu đã bắt đầu đi qua cái hồ lớn gần đó mà lúc trước cậu sinh viên nói, nhưng cảnh trông khá ảm đạm. Và cũng là lúc tôi bắt đầu cảm thấy có vấn đề về bụng dạ, bụng đau quặn thắt, mà rõ rang tôi đã ăn uống rất cẩn thận. lấy vội giấy vệ sinh mang theo tôi đi đến cuối toa vào nhà vệ sinh, nhưng nhà vệ sinh có tín hiệu bận. Nói luôn là đi trung quốc, đi ở các bến xe, ga tầu hay trên tàu, bạn nên mang giấy vệ sinh. Kiểm tra vệ sinh toa bên cạnh, cũng thấy đóng cửa, và tôi chợt nhận ra là tàu đã gần vào thành phố, thì nhân viên toa xe sẽ khóa hết các cửa nhà vê sinh. Có lẽ đoạn đường còn lại là một trong những khoảng thời gian dài nhất mà tôi phải chịu đựng. khi tàu vào ga, cũng là lúc tôi vắt chân lên cổ, bỏ hết các bạn cùng đoàn để tìm vào nhà vệ sinh. Ga Côn minh khá rộng, và phải mất một thời gian khá dài tôi mới tìm được chỗ cần đến. Nói thêm, là nhà vệ sinh ở các ga tàu trung quốc bẩn kinh hoàng, ở Côn Minh bạn phải trả tiền để đi vệ sinh, nhưng cũng không sạch hơn bao nhiêu. Trừ trường hợp bần cũng, có lẽ nên khi cần đi vệ sinh nên tìm bên ngoài ở các nhà hàng, tiệm ăn, khách sạn nơi sạch sẽ hơn. Tất nhiên là đi du lịch cũng nhiều, nên các loại thuốc đau bụng, cảm sốt nhức đầu tôi luôn có bên mình.

Ra khỏi ga, điều đầu tiên cả đoàn phải làm là đi lấy vé tàu đã mua online, để tránh phe vé, bên Tàu có cách khá hiệu quả là mỗi người chỉ được mua một vé, có gắn với số chứng minh hay hộ chiếu, tôi nghĩ cái gì mình cũng học của Tàu riêng cái này sao ngành đường sắt không học từ trước, giờ mới bắt đàu áp dụng mà cũng vẫn chưa hết phiền hà khi ra lấy vé. Sau đó chúng tôi muốn đi mua SIM điện thoại để gọi liên lạc với thành viên nam cuối cùng của đoàn, đã hẹn trước ở Côn minh. Nhưng việc mua và đăng ký SIM điện thoại ở Trung Quốc với hộ chiếu nước ngoài cực phức tạp, và phức tạp hơn nếu bạn muốn đăng ký gọi ra nước ngoài. Có lẽ bên này họ kiểm soát thông tin chặt chẽ hơn ở VIệt nam chăng, ít nhất là ở Việt nam khách du lịch mua sim điện thoại khá dễ dàng.

Mất một thời gian loay hoay với sim điện thoại, chúng tôi đã liên lạc được với thành viên cuối gia nhập nhóm, một chàng trai quê Bình phước đang làm việc ở Sai gòn. Bây giờ cũng là hơn 4 giờ chiều, và chuyến tàu tiếp đi Lệ Giang thì phải 10 giờ mới chạy, nên chúng tôi ra ngoài ga để tìm cách đi ra các địa điểm ăn uống và vui chơi do cậu sinh viên Việt nam giới thiệu. NHưng khi chìa cái địa chỉ các địa điểm ăn uống ra, thì cánh lái xe taxi lặc đầu quầy quậy có vẻ không biết địa chỉ đó. Cũng đã thấm mệt, lại bắt đầu đói, chúng tôi quyết định không đi lang thang thăm thú nữa mà đi ăn luôn. Định thuê hai cái taxi dù, để họ đưa đến quán lẩu nào đó, không nhớ là lẩu dê hay cua, nhưng rồi không hiểu thế nào mà cả đoàn lại đổi ý, quyết định đi bộ để ăn các quán xung quanh ga. Vả lại bạn đồng hành mới nhập đoàn do vừa ăn, nên không muốn ăn uống hoành tráng như đội chúng tôi đã đói mèm do chỉ ăn trưa bằng mấy cái xúc xích và vài lát bánh mì mang theo. Cả đoàn lếch thếch đói, mệt và trời thì mưa lâm thâm. Quang cảnh xung quanh ga ở thủ phủ của Vân nam, với tôi không ấn tượng lắm, mặc dù khá hơn Nam ninh thủ phủ Quảng Tây nhưng vẫn có cảm giác lộn xộn, bẩn thỉu, nhà cửa cũng cũ, không quá hiện đại. Tôi cũng không biết là cac địa danh khi đi thăm Côn minh của các tua du lịch sẽ thế nào, chứ chỉ nhìn xung quanh ga thì với tôi chả có gì đáng xem.

Đi một hồi thì vừa đói vừa mệt, cả đoàn cuối cùng đến khu khá nhiều đồ hiệu, có vẻ sang trọng, và có một nhà hàng trên tầng ba của siêu thị, nhìn bán steak, cả lũ thống nhất đi vào, ít nhất thì cũng có chỗ trú mưa, và ăn nạp năng lượng cho cái dạ dày lép kẹp, mặc dù giá hơi đắt so với dự kiến 30 tệ/bữa, một suất ở đây là gần 70 tệ, không sao, coi như bù bữa trưa.

Các món ăn ở đây, có lẽ có mùi đặc trưng rất khó ăn, một loại gia vị tôi cũng không biết tên nhưng sẽ luôn phảng phất suốt cả quãng đường đi, mà tôi gọi là mùi Tạng. Tuy nhiên, do đói, cũng phải cố mà ăn lấy sức. Cả đoàn ăn xong, thì ngồi luôn trong quán nghỉ ngơi, đến tầm 8:30 gần 9h mới bắt đầu xuống bắt taxi ra ga. May là cả đoàn có một bạn nữ và bạn trai Bình Dương là biết tiếng Trung, nên 8 người chia hai taxi cũng không sợ lạc. Tuy nhiên khi vẫy taxi mãi không được, thì phát hiện ra loại xe tám chỗ rẻ chả khác gì taxi, và loại xe này sau này sẽ là phương tiện quá tiết kiệm và hữu dụng khi di chuyển cả đoàn sau này.

Ga Côn Minh, thủ phủ của tỈnh nên khá lớn, dĩ nhiên, sau thời gian ăn uống nghỉ ngơi, đi vào ga tàu, qua cửa kiểm soát, lúc ngồi chờ các bạn nữ tranh thủ chụp vài kiểu ảnh kỉ niệm với biểu tượng ở ga Côn Minh, hình như là con trâu hay ngựa gì đó).

Chúng tôi mua vé tàu nằm, không hiểu sao không thể đặt được tất cả tầng 1, mặc dù mua cũng khá sớm, nên 7 người thì có cả tầng 1, 2 ,3 đủ cả, cùng toa mà lại không cùng khoang. Nói thêm là có một cái tôi thấy thích tàu Việt hơn, là cabin giường nằm trong các chuyến LÀo cái hay vào Nam đều có cửa, khi ngủ có thể chốt, trong khi Tàu Trung quốc, ngoài một số toa hạng sang, 4 giường môt cabin, là có cửa riêng, các toa tàu giường nằm đều không có cửa. Tôi đã đi tàu đêm đi Trương Gia giới từ nam Ninh, giờ đến Lệ giang, ngủ thì ngủ nhưng có cảm giác không yên tâm với đồ đạc của mình ở trên kệ hành lý, nếu chẳng may ban đêm có khách nào trong toa lấy trộm thì cũng khó mà biết được, ơn giời, các chuyến cả đi lẫn về máy ảnh và đổ đạc của tôi đều ổn. À, lại nói đồng chí mới gia nhập đoàn, do sau khi ăn tối xong với đoàn ra tàu mới mua vé đi Lệ giang, vì thể nên không thể có vé giường nằm, đành phải mua vé ngồi và ở toa khác với đoàn, thế cũng là may, không bị tụt lại thì rắc rối. Khi lên tàu, trong toa của tôi có một số giường trống, tôi nghĩ là sẽ có người lên ga sau, nhưng không phải, có lẽ có người bỏ vé không đi được. Và mọi người trong đoàn tiếc và thương anh bạn đồng hành, phải ngồi cả đêm trong khi có thể mua được vé nằm. Các toa tàu nằm có thể thông nhau, nhưng toa ngồi và toa nằm sẽ có soát vé rất chặt vả ở xa nhau, vì thế dù muốn chúng tôi cũng không có cách gì liên lạc được để gọi thành viên mới lên cùng toa với đoàn. Nhưng hóa ra nỗi lo lắng cuả chúng tôi lại thừa, hôm sau khi gặp lại, anh bạn cũng mua được vé nắm ở trên tàu, chắc các toa nằm gần đó cũng có giường trống, và kiểm soát vé sẽ cho một số người mua vé nằm, thật may là anh chàng biết tiếng Trung, nên khi nghe thông báo là biết, chứ như chúng tôi thì mù tịt, và chắc chắn sẽ ngồi ghế cả đêm trên tàu.

Lên tàu môt lát thì cũng là lúc đèn trong khoang tắt, trên tàu cứ 11h đêm các toa đều tắt, vì thế chúng tôi cũng tranh thủ ngủ, dù sao cả ngày trên đường cũng mệt rồi.

Phần 3: Lang thang ngày đầu ở Thúc Hà cổ trấn

Khi cả đoàn thức dậy, tàu đã tới gần ga Đại lý, quê hương của Đoàn Dự và Nhất Dương chỉ và Lục Mạch Thần kiếm trong Thiên long bát bộ của Kim Dung. Chừng hơn tiếng nữa, tàu đã tới Lệ Giang. Lúc đó khoảng hơn 8h, chúng tôi cũng là những người lục tục ra khoỉ ga sau cùng. Trời ở lệ giang đang mưa nhỏ, ẩm ướt, có vẻ hơi ảm đạm, nhưng cũng không đến nỗi quá xấu.

Cả đoàn đến ga LỆ Giang
Sau khi vào phòng vé tại ga lấy về chiều về, cả đoàn ra bắt taxi đi về khách sạn đã đặt trước ở Thúc hà (shushe). Ở Lệ Giang có vài cổ trấn, Thúc Hà, Bạch Sa và Đại Nghiên, chính là cổ thành Lệ Giang hay được nhắc tới như là Venice Phương đông, trong đó chúng tôi sẽ ở Thúc Hà ngày đầu tiên.

Ở các ga/bến tàu hay trên đường phố , ngoài các taxi 4 chỗ, còn có loại xe mà tôi không biết có phải xe dù không, nhưng là xe tám chỗ và giá khá rẻ , ngang taxi 4 chỗ, có thể mặc cả, vì thể nên khá tiện cho cả đoàn chúng tôi ngồi hết lên cả một xe nếu ít đồ đạc, tuy hơi chật tí nhưng tiện, còn nếu phải mang đủ thứ lình kỉnh thì có thể gọi hai xe. Từ ga về đến Thúc Hà cổ trấn cũng khá xa, chắc cũng phải 7-8km, với giá khoảng hơn 10 tệ/người thì cũng không phải quá đắt, nói chung đi lại ở Trung quốc rẻ hơn Việt nam.

Về đến khách sạn nằm trong thị trấn rìa bên phố cổ đã book trước qua booking.com, chúng tôi thuê hai phòng, khách sạn khá yên tĩnh, sạch sẽ và giá cả rất hợp lý, 200 tệ/đêm cho phòng 4 người, bao gồm cả ăn sáng cơ bản, chủ khách sạn khá dễ chịu, giao tiếp tiếng Anh tốt. Thời tiết lúc này ở Thúc hà hơi lạnh lạnh, lạnh hơn hà nội khá nhiều, thời tiết vẫn lúc mưa lúc tạnh.

khách sạn nơi chúng tôi nghỉ ở Thúc hà

Chúng tôi nhanh chóng nhận phòng, tắm rửa và ngủ. Khách sạn có wifi, sau khi tắm rửa xong là cập nhật internet sau gần 2 ngày xa rời thế giới văn minh. Nhưng ở trong nội địa trung quốc, google và facebook bị chặn, vì thế nên chúng tôi phải tìm cách dùng các ứng dụng VPN vượt tường lửa cho smartphone, loay hoay một lúc thì cũng tìm ra phần mềm betternet cho phép vào facebook và upload ảnh cho iphone, các bạn dùng android kiếm apps khó hơn, mất một lúc loay hoay mới tìm ra phần mềm có thể cho phép vượt tường lửa và upload ảnh lên facebook. Cập nhật Facebook môt lúc thì cũng lăn ra ngủ, sau hai ngày đi đường , trên xe và tàu gần 2000km, thiếu ngủ, không mệt mới là lạ.

Chúng tôi ngủ dậy cũng là lúc quá trưa, chắc tầm qua 1h, cả đoàn tụ lại để đi ăn trưa rồi sẽ bắt đầu khám phá Thúc Hà. Chúng tôi lấy bản đồ thị trấn ở khách sạn, nhờ anh chủ khách sạn chỉ cho chỗ ăn và các địa điểm đi chơi.
Lúc này thời tiết có vẻ hửng hửng, nhưng trên tròi vẫn khá xầm xì, đi bộ môt chút là ra khu cổng vào phố cổ, theo hương dẫn của anh chàng chủ khách sạn, lúc này cũng khá đói và cũng đã hơn 1h chiều, nên chúng tôi quyết định ăn nhanh, không cầu kỳ để đi chơi tiếp, nhìn qua một quán cơm có hình mấy món đồ có vẻ xơi được, chúng tôi liền chui vào. Không biết vì đói, hay vì các món khá dễ ăn, nên bữa cơm đầu tiên khá ngon miệng. Chúng tôi gọi tất cả các món gì trông có thể xơi được, cứ tưởng nhiều, hóa ra cuối cùng cũng hết veo.

Bừa trưa đầu tiên ở Thúc Hà.

Ăn xong, cả đoàn bắt đầu đi vào khu phố cổ Thúc Hà. Chúng tôi có một buổi chiều loanh quanh các khu phố ở Thúc HÀ. Cổ trấn Thúc Hà khá rộng, nên cả buổi chiều đó thực ra chúng tôi cũng chỉ loanh quanh được một góc của cổ trấn xung quanh quảng trường Tứ Phương, nhưng thế cũng đủ cảm nhận của riêng tôi về cổ Trấn này. Bạch Sa chúng tôi không đi qua nên tôi không biết, nhưng không biết có phải chỉ là cảm nhận riêng tôi không, nhưng cổ trấn Thúc Hà rất khác với Đại nghiên mà tôi sẽ có bài riêng sau này.
Nếu có ai đó, tự mình đi lang thang, hay chỉ cùng với người mình yêu, đi nhẩn nha, trong những con đường ngõ quanh co lát đá cổ, đưa bạn đi lòng vòng để nhìn ngắm những nhà gỗ cổ có những khu vườn cổ rất đẹp, rất tĩnh lặng, hay đi shopping đổ thủ công mỹ nghệ trong những con phố không quá ồn ào, không quá đông đúc, thì bạn sẽ thấy Thúc Hà là một nơi dành cho bạn. Những con phố cổ Thúc Hà không ồn áo náo nhiệt, các cửa hàng bán cũng không đông đúc và phong phú như ở Đại nghiên,. Dọc các con phố yên tĩnh, các ngôi nhà với những cổng gỗ rất cổ, vườn cây rất rộng và đẹp , khiến cho các cô gái trong đoàn đua nhau chụp ảnh pose hình.






Phần 3: Lang thang ngày đầu ở Thúc Hà cổ trấn (tiếp)



Đi một hồi thì chúng tôi cũng ra đến quảng trường tứ phương, trung tâm của cổ trấn, ở đây tuy có đông hơn nhưng chưa thể làm mất đi cảm giác nhẹ nhàng yên bình của cổ trấn này. Từ đây, sẽ tỏa đi các nhánh phố cổ Thúc Hà.




Tròi vẫn hơi mua lất phất, chúng tôi vào ngồi uống café và nghỉ ngơi, relax ở một quán gần ngay quảng trường, rất yên tĩnh, nhìn ra cây cầu cổ và dòng kênh mùa này đã cạn nước.


Bắt đầu từ quảng trường Tứ Phương, tỏa đi các lối phố, bạn sẽ được nhìn những ngôi nhà có những khung cửa sổ gỗ rất đáng yêu, những con đường phố quanh co, len lỏi trong các khu phố không quán ồn ào. Thi thoảng khi đi trên các con phố lớn, các bạn sẽ nghe văng vẳng bài hát Tình nhi nữ của Tây lương nữ quốc trong phim Tây du kí, hay sà vào quán làm vài xâu đồ nướng, bắp ngô khi bụng đã ngót vì đi bộ. Mua sắm, các bạn có thể mua đồ da, đồ bạc, các đồ trang sức cho các cô gái, tôi không phải tín đồ mua sắm kiểu này nên cũng không quá mất thời gian vào những cừa hàng, trong khi trong đoàn có một cô bé luôn tụt lại phía sau vì những đồ thủ công ở đây.








Phần 3: Lang thang ngày đầu ở Thúc Hà cổ trấn (tiếp)

Cả nhóm chúng tôi cứ tiếp tục đi dọc các con phố trong một nhánh rất nhỏ của cổ trấn, và có một điểm rất hợp với tôi, tôi thích ở Thúc Hà, là những quán cafe rất rộng rãi và thơ mộng, cho bạn có cảm giác có thể ngồi nghỉ ngơi, một mình bên những khung cửa sổ được trang trí rất dễ thương trong các quán café nhìn ra ngoài cả ngày để cảm nhận cuộc sống chầm chậm trôi qua. Các quán cafe không quá đông, cứ sau mỗi cửa sổ lại lấp ló vài khách.

Phần 3: Lang thang ngày đầu ở Thúc Hà cổ trấn (tiếp)

Thời gian ở Thúc hà, tôi luôn cảm nhận được sự nhẹ nhàng, yên bình ở cuộc sống nơi đây, cho dù là ở những đường phố lớn

Phần 3: Lang thang ngày đầu ở Thúc Hà cổ trấn (tiếp)

hay đến những con ngõ nhỏ, góc phố nhỏ với những ngôi nhà xinh xắn:

Phần 3: Lang thang ngày đầu ở Thúc Hà cổ trấn (tiếp)

Những con đường, những ngôi nhà tiếp tục đưa chúng tôi lạc vào một thế giới đan xen vửa cổ kính, vừa lãng mạn nhưng lại vẫn thi thoáng xen lẫn hiện đại:

Cảm giác đó chỉ hết khi chúng tôi bất chợt thoát ra khỏi khu phố, đến khu quảng trường nơi diễn ra các hoạt động văn nghệ, để trở về với thời gian và cuộc sống thực, khi trời đã sẩm tối, và chúng tôi lại tìm đường quay trờ lại quảng trườngg Tứ phương về để khách sạn.

Trên đường về, chúng tôi đi qua một khu khá ấn tượng, rất đông vui náo nhiệt với rất nhiều nhà hàng, shop, quán café trên hồ nước khá lớn, và bảo nhau kiểu gì tối cũng quay lại.

Sau nkhi nghỉ ngơi chúng tôi bắt đầu ra khỏi khách sạn chắc cũng phải sau 8h, buổi tối ở Thúc hà, các nhà đều thắp đèn lồng, cũng như ban ngày, đường phố không quá đông, cũng không quá vắng vẻ. Nói không quá tự ti, nhưng các khu phố này buổi tối trông đẹp hơn Hội An.

Chúng tôi ra quán ăn theo lời chỉ dẫn của anh chủ khách sạn là đồ ăn và giá cả rất ổn, tuy nhiên ra đến nơi, nhìn menu chỉ có tên món không có hình bằng tiếng Tàu, kề cả mấy bạn đi cũng biết tiếng Trung cũng lắc đầu chịu chết. chúng tôi đành gạt bụng đói đi tìm quán khác.

Lại nói đến ngoài việc ăn tối, chúng tôi còn lo cho kế hoạch ngày mai, là đi Ngọc long tuyết sơn, một trong hai điểm nhấn trong chuyến đi này. Dự kiến ban đầu là chúng tôi sẽ tự đi, theo tìm hiểu sẽ có xe bus đi từ cổ trấn lên đến chân núi, từ đó mua vé và sẽ đi theo hướng dẫn ở trong đó. Nhưng buổi chiều đi dạo phố, ngang qua mấy của hàng dịch vụ tour , nhìn thấy giá vé trọn gói đi lên Ngọc long có vẻ hợp lý, đâu như 450 tệ/người trong khi giá vé lên núi đã gần 270 tệ, chúng tôi dự định buổi tối sẽ quay lại hỏi kĩ hơn để nếu không quá đắt sẽ đi cho tiện. khi quay lại cửa hàng dịch vụ lữ hành ban chiều, chúng tôi gặp 4 cô gái người Tầu cũng đang hỏi về giá tour trọn gói đi ngày mai lên núi. Trong đoàn đi, cô gái phụ trách tài chính của cả đoàn chúng tôi đã nổi tiếng là tháo vát, nhanh nhen trong việc thỏa thuận, mặc cả nhưng giờ tôi mới hiểu tại sao ở khắp nơi trên thế giới, chỉ có người Tàu kinh doanh buôn bán thành công còn người Việt rất ít. Phải nói rằng người Việt chúng ta riêng về khoản mua bán, mặc cả không thể bằng các bạn Tàu. Hơn một tiếng đồng hồ, chúng tôi nghe 4 cô gái ấy tranh luận mặc cả với dịch vụ du lịch về giá vé tour đi Ngọc long, nghe đâu họ đòi giảm xuống 380 tệ trong khi nhà tour đòi 420 tệ. Bụng đã réo ẫm ĩ, nhưng vì cả đoàn đã quyết định là sẽ đi theo tour và đợi các cô bé này mặc cả rồi sẽ đi cùng. Giá là chúng tôi thì chắc 15’ mặc cả là đồng ý ngay với 420 tệ, đã thấy rất được rồi. nếu bạn nào đã chứng kiến người tàu nói vơi nhau như cãi, thì sẽ phải hiểu chúng tôi kiên nhẫn thế naò khi nghe họ nói, trong khi bụng thì sôi ùng ục. Nghe chịu ko nổi tôi ra quảng trường Tứ phương chụp vài kiểu đêm. Ở quàng trường buổi đêm có quán bar có nhạc, nhưng cũng không quá nhộn nhịp.

Cuối cùng thì cũng chốt với nhau là 400 tệ/người cho chuyến đi Ngọc long ngày mai. Cậu người Nam trong đoàn biết tiếng Trung đã kịp làm quen với các cô bạn Trung quốc và hẹn nhau mai sáng đi cùng. Đã quá đói, chúng tôi quyết định quay ra hồ nước ban chiều, để tìm cái gì ăn nhanh, vì lúc đó cũng đã tầm gần 10 giờ tối. Ý định làm bữa lẩu dê đen đành phải bỏ vì quá muộn. Mỗi người trong nhóm làm bát mì tại một quán gần đó.

Ăn xong, trời đêm hơi lạnh, cũng không còn quá nhiều người đi trên phố, chúng tôi vào ngồi ở quán café gần đó, đa số mỗi người làm chai bia, bia ở trung quốc tôi thích Thanh đảo ( Tsingtao), nhưng quán thì không có, đành phải uống bia Đại lý, hơi nhạt so với khẩu vị. các bạn khác có người uống cocktail. Cô bé hay mua sắm đồ lại lạc vào các quán mua đồ, như thường lệ. Còn chúng tôi, vừa uống vừa nghe nhạc và nhìn ngắm khung cảnh bên ngoài.

Chúng tôi về đến nhà ngủ cũng phải gần nửa đêm, để chuẩn bị ngày mai cho chuyến leo núi tuyết mong chờ bấy lâu.

Phần 4: Ngọc long tuyết sơn và Ấn tượng Lệ giang

Có một chi tiết tôi quên nói khi đặt dịch vụ tour tối qua, là bên tour sẽ phải lấy thông tin hộ chiếu của từng người trong đoàn, đồng thời cũng nộp tiền luôn, vì vậy khi đặt tour, các bạn nhớ mang hộ chiếu (và tiền đặt cọc) .

Sáng hôm sau chúng tôi dậy sớm để sửa soạn đi Ngọc long. Bữa sáng do khách sạn chuẩn bị cũng đơn giản, điển hình của khách sạn dành cho backpacker, một quả trứng opla, vài lát bánh mì ăn với mứt và bơ, sữa tươi, vài miếng cam. Thời tiết hôm nay khá đẹp, khác hẳn với thời tiết hôm qua lúc mưa lúc nắng. Theo lịch, đoàn sẽ tập trung tại điểm hẹn đón xe lúc 8h sáng, trước đó đoàn thông qua cậu giai biết tiếng Trung đã hẹn với nhóm mấy em gái Tàu sẽ gặp nhau ở quảng trường tứ phương rồi cùng đi. Hai đoàn gặp nhau, trên đường đi hóa ra các cô gái mới tạt một quán ăn sáng trên đương đi mua đồ ăn sáng, cậu giai trong đoàn chúng tôi còn tỏ vẻ galant ngồi lại với một em gái Tàu ăn tại quán, khiến chúng tôi phải chờ thêm một thời gian khá lâu.
Ra đến bến hẹn, hóa ra xe đón đoàn đến muộn mà do cậu hướng dẫn viên nói là tắc đường, chờ hết đứng lại ngồi, cuối cùng sau hơn nửa tiếng, xe mới tới. Cả đoàn bắt đầu hành trình lên núi tuyết. Thời tiết tật tuyệt vời, trời xanh, mây trắng, nắng đẹp, trên đường đi nhìn núi xa xa đã thấy cảm xúc dâng trào.

Xe đi đến giữa đường, dừng vào một trạm để các thành viên trong đoàn nhận áo khoác chống lạnh, nước uống và bình ô xy, đề phòng trên núi thiếu dưỡng khí. Nếu bạn đi riêng, đề phòng hiện tượng thiếu ô xi có lẽ nên mua bình dưỡng khí, nghe nói mua dưới chân núi sẽ rẻ hơn, chắc độ 10 tệ/bình, còn trên núi thì 20 tệ.
Ngọc long tuyết sơn là ngọn núi cao nổi tiếng ở Vân nam, núi thiêng của người Naxi (Nạp Tây), ngoài đỉnh Phiến Tử Đẩu cao nhất xấp xỉ 6000m, hơn chục các ngọn núi trên 5000m bao quanh thì quanh năm tuyết phủ. Trước đây vài năm, để đi được lên phải đi đường bộ và đi ngựa, bay giờ thì có cáp treo đi thẳng lên gần đỉnh núi. Điểm đầu tiên chúng tôi dừng lại là Baishui (Sông Trắng) nơi nguồn nước từ dòng tuyết tan chảy từ núi xuống.

Đứng từ dười nhìn lên đỉnh núi mây tuyết phủ, đã thấy đẹp,

Nhìn xuống hồ dưới nước trong vắt, màu ngọc đặc trưng của các mặt nước trên núi đá

Chỉ tiếc là mùa nước cạn nên tôi không thể chụp được hình ảnh nước chảy xuống các bậc đá như ảnh các bạn thường thấy trên hình quảng cáo địa danh này. Dù sao thì hồ nước trên núi cao nên nước trong xanh màu ngọc cũng rất đẹp. Chúng tôi có khoảng 1 tiếng loanh quanh dạo hồ chụp ảnh, thực ra là khoảng thời gian quá ngắn, nên chúng tôi chụp rất vội, ước gì xe không muộn thì chúng tôi sẽ đến sớm hơn và có nhiều thời gian hơn.

Phần 4: Ngọc Long tuyết sơn và Ấn tượng lệ giang (tiếp).

Sau đó là 10:30 chúng tôi phải tập trung đi tiếp lên bình nguyên trên độ cao 3100m để đi xem show diễn Ấn tượng Lệ Giang do đạo diễn Trương Nghệ Mưu dàn dựng với dàn diễn viên quần chúng 500 người. Đã nghe tiếng nhiều lần về show này nên dù giá vé mua riêng ngoài tour là 200 tệ, cả đoàn chúng tôi cũng đều bỏ tiền ra xem. Có lẽ là may mắn khi chúng tôi đi theo đoàn, chứ nếu đi riêng chắc sẽ rất khó mua vé lẻ của show diễn này. Một ngày có show buổi sáng tầm 11h đến 12h và sau đó là show chiều 13:30-15h.
Mất 15-20’ thì xe bus cũng đưa chúng tôi lên sân khấu của show diễn. khi chúng tôi vào, buổi biểu diễn đã bắt đầu, khán giả ngồi đông nghịt gần kín cả các hàng ghế ngồi. Điểm ấn tượng đàu tiên là sân khấu khá ấn tượng, với phông nền tự nhiên là dãy núi tuyêt xa xa tạo thêm cảm giác hoành tráng cho show diễn.

Show diễn ngoài trời, rất quy mô, không cần loa, micro, các diễn viên đều là người địa phương diễn tả lịch sử vùng LỆ giang
Nhưng có lẽ do sở thích của từng người, nội dung của buổi biểu diễn không làm tôi thích lắm, nói rời rạc và không gắn kết khiến hấp dẫn người khác xem chăm chú từ đầu tới cuối. chỉ ấn tượng mỗi về độ quy mô và sân khấu, có thể là chỉ cảm giác của riêng tôi, nguời khác có thể vẫn thích, bằng chứng là show diễn bao năm rồi vẫn đông.

Show diễn khoảng một tiếng, cuối cùng cũng kết thúc, tôi nghĩ là mình xem một lần đề biết, còn nếu có dịp quay lại Lệ Giang (điều mà tôi rất muốn), tôi không nghĩ mình sẽ muốn xem lại.

Phần 4: Ngọc Long tuyết sơn và Ấn tượng Lệ giang (tiếp): Lên núi

Sau show diễn, chúng tôi ra chỗ hẹn của người hướng dẫn đoàn, cũng không kịp ăn trưa. Xếp hàng dài để đi tiếp bus lên trạm cáp treo. Trung quốc sau vụ nổ ở ga Côn Minh ở đâu cũng kiểm tra an ninh nơi đông người. Đứng trong hàng ngay cạnh tôi là một cô gái rát xinh, người Nga. Bay giờ tôi mới để ý, từ mấy hôm đến giờ tôi chỉ gặp toàn khách du lịch nội địa chứ ít khi gặp khách du lịch nước ngoài. Thêm một chặng xe bus gần 10’ nữa mới lên được đến trạm cáp treo, ở đây là độ cao 3306m, bắt đầu cảm giác được nhiệt độ giảm. Mọi người đều mặc áo khoác chống lạnh, tôi thì vốn đã quen với kiểu thời tiết lạnh kiểu này, đã chuẩn bị khá kĩ quấn áo lạnh chuyên dụng của mình ở nhà nên hóa ra cái áo khoác được phát lại thừa, không phải dở ra mặc.

Bắt đầu tại ga cáp treo ở cao độ 3306m

Bắt đầu nhìn thấy núi tuyết

Từ trạm chúng tôi sẽ đi cáp treo lên độ cao 4506m, ở đó nếu muốn leo độ cao hơn thì đi bộ, còn lên độ cao hơn 5000m chỉ có thuê ngựa hay trekking. Rất tiếc tôi không có Gopro để có thể quay cảnh cáp treo lên đỉnh núi chuyên nghiệp hơn, đành phải quay tạm bằng iphone qua kính cabin không sạch lắm, và cũng không dám thò tay ra ngoài hay đứng ngồi thoải mái vì sợ mất cân bằng cabin cáp treo rất nguy hiểm.

Đoạn video quay đường lên đỉnh núi
https://www.youtube.com/watch?v=FiXOoIjIs4E

Khoảng thời gian đi cáp treo ngắm cảnh, cũng như chừng hai giờ ở trên cao độ 4506, trèo lên đỉnh cao hơn, có lẽ thật đáng giá xua tan đi mệt mỏi của hơn một ngày vật vã tàu xe, dù tôi đã ở bao năm ở xứ tuyết và cả vùng núi rocky mountain nổi tiếng, thì quang cảnh ở đây vẫn làm tôi bất ngờ, đặc biệt hơn vơi các bạn cùng đoàn với tôi vốn chưa nhìn thấy tuyết bao giờ. Cảnh núi tuyết lấp lánh bao giờ cũng gây cảm giác thật ấn tượng. Hai tiếng ở trên núi, thoe dòng người lũ lượt trèo thang bộ lên đính núi tuyết, đứng từ trên đinh cao để nhìn xuống thung lũng, hay nhìn những đỉnh núi tuyết mờ mịt xung quanh, chạm vào những nắm tuyết lạnh giá, cảm giác được cái rét buốt tê cóng không còn cảm giác, là những trải nghiệm thật đáng giá không dễ quên. Rất nhiều bạn không chịu được lạnh đã phải vào tỏng nhà để sưởi, cũng nhưn nhiều người thiếu oxy đã bị đau đầu, nhưng ai cũng phấn khích khi được tận mắt chứng kiến vẻ đẹp tuyệt vời cùa Ngọc Long.

Nhìn dòng người lũ lượt leo lên núi, mây tuyết mù mịt:

Bà con thì ra ngắm cảnh phía dưới

Thôi ta cũng bon chen xếp hàng lên núi

Tranh thủ ngắm xung quanh

Có những lúc trời quang mây tạnh phết

Vẫn bò lên đỉnh

Cố lên đê:

Gần lên đỉnh rồi

Từ trên đỉnh cao nhìn xuống

Tất nhiên chụp cảnh, thì cũng không thể quên chụp vài kiểu kỉ niệm, tự sướng để gọi là đánh dấu been there done that.

Hai tiếng ngoài trời, chân tôi đi giày tất cẩn thận mà đã cứng lại, nhìn quanh, các bạn trong đoàn đã phần vì lạnh, có bạn thiếu ô xy đã chui vào trong nhà sưởi ấm. Tôi cũng đi vào, các bạn trong nhóm đã tập trung đầy đủ, trừ cậu người Nam đã tách riêng đi với mấy em Tàu, tôi bảo các bạn cứ đi cáp xuống trước, tôi sẽ ở lại chờ cậu đó và xuống sau. Một lúc thì tôi cũng tìm được và đi xuống dưới trạm cáp treo.

Cảnh đi xuống cũng phê chả kém gì cảnh lên

https://www.youtube.com/watch?v=HVYcailONXg

Xuống đến trạm , lúc này mới thấy đói run, làm bắp ngô các bạn trong đoàn đưa cho thấy sao mà ngon thế, dù giá chả ngon tí nào, 10 tệ/bắp.
Xung quanh đây còn nhiều làng truyền thống của các dân tộc địa phương, nhưng có lẽ với chúng tôi, hôm nay thế là đủ, cả đoàn lên đường về khách sạn nghỉ ngơi và ngủ.

Buổi tổi, chúng tôi ra ngoài ăn, hôm nay cả ngày đã ăn uống vớ vẩn nên chúng tôi quyết định vào quán ăn tối tử tế, và vào lại quán đông người hôm trước anh chủ khách sạn giới thiệu. CHúng tôi cũng lò dò hổi kĩ từng món, thực đơn quán rất phong phú và đồ ăn khá ngon, thảo nao khá đông khách. tiếc là đói quá, cũng không còn nhớ là trước khi ăn phải cúng facebook nên khi nhớ ra cần chụp anh thì đồ ăn đã sạch bách.

Ăn xong, cả nhóm định sang Đại nghiên cổ trấn buổi tối, nhưng rồi cuối cùng là quyết định mua bia và đồ về phòng ăn nhậu và đánh bài. vào siêu thì xách bia đại lý và một đống đồ khô, cả lũ về phòng lôi bia ra uống, cười nói hỉ hả, chém gió ầm ĩ. nhưng cuộc vui chưa bao lâu thì các phognf bên cạnh đã gõ cồm cộp vào tường đề nghị im lặng vì ồn quá, họ cần ngủ. thế là hai phòng ai về nhà ấy, rồi cũng ngủ một mạch.
Cả đoàn đã quyết định là ngày mai sẽ không đi hồ LUgu mà sẽ đi Shangrila. khách sạn đã đặt qua booking.com và lịch trình xe đã hỏi.

Phần 5: Thăm Shangrila-Thảo nguyên bao la và tiểu Potala-Songzanlin

Chúng tôi dậy muộn, khi biết lịch xe bus đi Shangrila khoảng 12h trưa. Cả đoàn ăn sáng, dọn dẹp quần áo đã giặt và phơi từ hôm trước rồi chào tạm biệt khách sạn khá ấm cúng và dễ chịu này.

Chúng tôi đi ra bến xe bus đi Shangrila, vừa đến nơi thì cô gái mê shoping của nhóm lại vội lượn đi mua điện thoại Oppo cho mẹ, còn lại chúng tôi vào mua vé, vừa kịp chuyến trưa, vé 62 tệ/ người đi từ Lệ giang tới Shangrila, nếu là dân bản địa là 65 tệ, hay thế, giá vé nước ngoài rẻ hơn cho dân bản xứ, chả bù cho xứ mình, thấy khách ngoại là chém gấp rưỡi gấp đôi.

Khi lên xe, chúng tôi kiểm tra vé xem chỗ ngồi vì trên vé có ghi số ghế. Nhưng có lẽ duy nhất tôi thấy có nơi dân còn củ chuối hơn dân Việt, là họ cứ lên trước ngỗi chễm chệ lên ghế của mình, bất cần ghế họ ở đâu. Đến khi chúng tôi lên đòi ghế, những kẻ chiếm ghế bảo tôi xuống ngồi phía cuối xe, chỗ nào cũng được vì ở đây không theo số ghế, kiên quyết không chịu khỏi vị trí. Kể chiếm ghế của tôi là một thanh niên trông cũng sáng sủa, có vẻ dân du lịch , nói tiêngs anh tốt, khiến tôi nổi điên to tiếng kiên quyết yêu cầu kẻ đó đổi chỗ, nếu không sẽ yêu cầu lái xe và bảo vệ bến can thiệp. cuối cũng thì thanh niên đó cũng miễn cưỡng rời khỏi vị trí. Thật may là anh ta có lòng tự trọng, chứ chắc với dân ở Vân nam không có biết tiếng, trông mặt hơi dump thì chắc tôi cũng chịu.

Đoạn đường đi Shangrila khoảng 3,5 đến 4 tiếng. Trên đường đi, thật may mắn là trời rất trong, và ảnh trên đường đi cứ như là tranh vẽ, phía xa xa là liên tiếp những ngọn núi tuyết lấp lánh trong nắng, trên cao là đám mây trằng lẫn trong nền trời xanh ngắt đến siêu thực, dưới là núi non trùng điệp, bắt đầu có những cờ lungta và dấu hiệu của dân Tạng, làm chúng tôi cứ ngỡ mình sắp đi vào cao nguyên Tây tạng. Những cảnh trên đường đi khiến tôi không thể cầm lòng phải rút iphone ra chụp cho nhanh, khi với máy ảnh thì hơi khó theo tác qua cửa kính ô tô.

Phần 5: Sanggrila- Ngày đầu trên thảo nguyên

Chúng tôi đến nơi tầm gần 4h chiều, không đi theo xe các bạn taxi bâu xung quanh, chúng tôi gọi điện thoại cho chủ khách sạn ra đón. Chờ một lúc, một cậu thanh niên khá trẻ , sáng sủa là quản lý khách sạn chúng tôi xuất hiện. Chờ cùng chúng tôi, có một cô gái trẻ khá xinh xắn nét thanh tú hơi giống việt nam, khác hẳn với các cô gái Vân nam mấy ngày nay tôi nhìn thấy, có thể cách nhìn tôi hơi phân biệt, nhưng tôi thấy các cô gái ở phía nam Trung quốc trông nét rất thô và nhìn hơi kém văn minh. Hóa ra cô gái là dân Quảng đông là bạn gái của cậu quản lý khách sạn, đến thăm bạn trai . Sau này khi nói chuyện, tôi mới biết cậu thanh niên đó từ Quảng đông, đến shanggrila làm thuê cho một người bạn cách đây 2 năm. Khi chúng tôi về khách sạn, nằm ở trong khu phố cổ, thì cũng đã hơn 4h chiều. Sau khi thu dọn đồ đạc vào phòng, nằm ngả lưng một chút thì cũng đã gần 5h. Khách sạn đơn giản, mỗi phòng có 4 năm giường tầng.

Khách sạn nơi chúng tôi nghỉ ở Shangrila

Chúng tôi hỏi người quản lý khách sạn liệu bây giờ chúng tôi có thể đi đâu trong thòi gian còn lại, cậu thanh niên rất rất nhiệt tình và dễ chịu nói rằng tu viện Songzanlin đóng cửa tầm 5h, nên tốt nhất chúng tôi đi thăm hồ và thảo nguyên. Cũng phải nói thêm rằng thời gian chúng tôi đi đến shangrila không phải là đẹp, đẹp nhất là tháng 7 khi hoa nở trên các thảo nguyên, hay mùa thu khi lá vàng trên các ngọn núi và trong công viên quốc gia. Khách sạn gọi giúp chúng tôi một cái xe 8 chỗ, và chúng tôi bắt đầu ra ngoài ngoại ô thị trấn. Trên đường đến hồ đi qua cánh đồng thảo nguyên bát ngát, nơi có các trang trại đầy bò yak và ngựa. Chúng tôi định vào môt trang trại nhưng sau khi nghe xì xồ một hồi, có vẻ người chủ trang trại muốn thu phí, chúng tôi quyết định đi tiếp. Đoạn đường đi cũng khá xa, khi ở khách sạn, cậu quản lý có nói chúng tôi có thể thuê đi xe đạp nhưng rất mất thời gian, và thật may chúng tôi không chọn phương án đó, nếu không ko biết có đủ sức đạp về không.

Ở hồ nước tại Shangrila

Hồ chúng tôi đến là một hồ rất rộng lớn trên thảo nguyên, nhưng cũng là mùa cạn nước, xung quanh hồ cũng không có gì đặc biệt nên chúng tôi quyết định đi tiếp, hơi thất vọng về một địa điểm được hi vọng là một trong những điểm nhấn ở shangrila. Đi qua hồ một đoạn, cảnh thảo nguyên đẹp quá, chúng tôi bảo lái xe dừng quyết định xuống chụp ảnh. Không thể nào diễn tả vẻ đẹp yên bình của thảo nguyên về chiều, đến nỗi một bạn trong nhóm khi nhìn tấm tắc cứ như các ảnh được chọn làm nền cho windows, và quả thật cứ mỗi khuôn hình chụp lên giống như là chụp cho desktop background như vậy.

Trên thảo nguyên

Khi chúng tôi chụp ảnh xong, nắng tắt rất nhanh, trời khi tắt nắng bắt đầu lạnh. Mặc dù không thỏa mãn với cảnh hồ, chúng tôi cũng rất hài lòng với những giây phút thỏa sức tung tăng trên thảo nguyên. Hơi tiếc là nếu đi đúng dịp, chắc chắc thảo nguyên sẽ đẹp hơn rất nhiều với đủ các loài hoa nở trên thảo nguyên, khi hồ nước đầy và cây cối xanh tươi hơn.

Phần 5: Shangrila : phố đêm

Về đến khách sạn, chúng tôi đều rất đói. Khi hỏi chủ khách sạn về nhà hàng ăn tối, cậu chủ nhỏ nói nếu chúng tôi muốn ăn lẩu, có thể ăn ngay tại quán sát khách sạn, có lẩu bò yak. Chúng tôi đã rất đói, gật đầu ừ liền. Và thế là chúng tôi tự chọn các loại rau, nấm, thịt, nước lẩu được chuẩn bị rất ngon, có lẽ là vì người quảng đông, hợp khẩu vị dân việt nên gia vị cũng không đậm mùi như ở vùng khác ở trung quốc. có điều là không có muối tiêu, phải pha đồ chấm từ tỏi, ớt kèm nước lẩu. không sao, đói là ngon hết.

Ngồi bên nổi lẩu

Đang ăn lẩu, thì có một đoàn khách nữa người Việt đến khách sạn, 4 chàng trai trẻ từ sài gòn. Nhóm của họ đi qua Đại lý rồi tới sangrila. Điều làm chúng tôi phục nhất là họ đi mà trong đoàn không có người biết tiếng trung, cứ mò mẫm tiếng anh mà đi thôi. Họ sẽ ở lại shangrila hai ba ngày, nên sẽ có nhiều thời gian hơn chúng tôi, theo kế hoạch, chiều tối mai chúng tôi sẽ quay lại Lệ giang.
Ăn xong, chúng tôi đi dạo phố quanh phu phố cổ ở Sangrila, đêm ở Shangrila hơi vắng vẻ, ít người qua lại, thực sự với cá nhân tôi thấy hơi buồn tẻ.

Các cửa hàng ở đây bán khá nhiều đồ lưu niệm kiểu miền sơn cước : khăn, quần áo, đồ thổ cẩm, rồi các đồ sưu tập như dao, đầu thú rừng. Các cô gái như thường lệ thì vào các cửa hàng bán đồ quần áo, tôi thì nhất là khi tôi không thích mua đò lưu niệm kiểu này, tranh thủ vào ngó mấy cửa hàng kiếm.

Đi một lúc thì cũng không có gì đặc sắc, trời bắt đầu lạnh, chúng tôi trờ về khách sạn. Thời tiết ở Shangrila về đêm rất lạnh, trong phòng có máy sưởi và thò chân xuống sàn nhà vẫn lạnh toát, còn trong nhà tắm thì khi tắm phải có đèn sưởi.

Ngày hôm sau, chúng tôi sẽ đi ra tu viện songzanlin từ rất sớm vì một lý do rất đặc biệt. và theo kế hoạch, kiểu gì cả đoàn cũng phải ở đó trước 5h:30, cùng đi với chúng tôi còn có cả 4 chàng trai sài gòn và một em gái người tàu chúng tôi quen từ Thúc hà trong chuyên đi ngọc long, kèm thêm một giai tàu đi cùng em. Thời gian đi đến đó cũng phải tầm 20-25’, và chúng tôi hẹn bác taxi ban chiều sáng hôm sau đưa chúng tôi đi, chỉ có một xe 8 chỗ, phải đi hai chuyến nên đoàn thứ nhất sẽ phải đi tầm hơn 4h, tất nhiên là đám con giai sẽ được ưu tiên đi trước. Vì thế nên chúng tôi đi ngủ sớm, cả ngày đi mệt nên chúng tôi ngủ khá nhanh.

Phần 5: shangrila -Sáng sớm ở Tu viện Songzanlin

Sáng sớm hơn 4h nhóm đàn ông chúng tôi đã phải dậy để đi lên tu viện, dậy sớm khi trời lạnh thật cực chẳng đã, chúng tôi gõ cửa phòng nhóm 4 chàng trai đoàn khác, ra đến cửa khách sạn thì ông lái xe đã chờ sẵn.
Khi chúng tôi lên đến tu viện, trời vẫn tối mịt mùng, cộng thêm cảm giác lạnh buốt ở vùng núi cao khiến người rùng cả mình, may là đi cả nhóm nên cũng đỡ. Trong khi chờ đợi xe quay về đón nhóm sau, tu viện chưa mở, chúng tôi tìm cách lên tu viện bằng lối khác, loanh quanh một hồi cuối cùng cũng lên được.
Tu viện Ganden Sumtsenling Monastery, hay gọi là Songzanlin, được coi là tiều Potala do Datlai Latma thứ 5 xây dựng từ thế kỉ 17, là tu viện dòng phật giáo Tây Tạng lớn nhất và quan trọng ở Vân nam. Tôi chưa đi đến Lhasa cũng như Potala ở Tây tạng, nhưng tu viện này được coi là mô hình thu nhỏ của Potala, và dấu ấn phật giáo Tây tạng in đậm trong tu viện không khác gì ở Tây tạng.
Trời bắt đầu sáng dần, nhìn xung quanh từ tu viện trên đồi nhìn xuống quang cảnh xung quanh thật yên bình và thấy địa điểm chọn xây tu viện thật đắc địa về phong thủy, trước là hồ,tựa lưng vào núi, phòng mắt xa xa nhìn bao quát những đỉnh núi tuyệt đẹp của dãy Ngọc long và toàn cảnh của Shangrila.

Toàn cảnh tu viện Songzanlin (ảnh cuối của một bạn trong đoàn chụp)
Chúng tôi đứng nhìn chờ đợi cảnh bình minh lên từ tu viện, tiếc là cảnh đó không rõ , cho đến khi nhóm sau đã đến lúc gần 6h, và chúng tôi đi vào tu viện để tham quan.
Tôi không biết nhiều về phật giáo Tây tạng, cũng như các đền chùa Tây tạng ,vì thế nên khi vào thăm tu viện, bước vào chính điện, thì thấy thật khác xa nhiều so với các ngôi chùa phật giáo tôi đã từng đến ở Việt nam, các nơi khác ở Trung quốc hay Campuchia, một cảm giác hơi huyền bí và có chút gì đó ma thuật, trong tu viện các họa tiết trang trí đậm chất Tây tạng.

Các tựong Phật của người Tạng và cách bài trí trong tu viện khác hẳn với các chùa và tu viện ở Trung Quốc hay Việt nam

Sau khi đã đi hết các tầng của chính điện, tôi đi lên tầng mái, ở đây, có thể chiêm ngưỡng cận cảnh kiếm trúc mái dát vàng tuyệt đẹp của tu viện, lúc này nắng đã bắt đầu hửng, và từ đây, phóng tầm mắt nhìn ra những đỉnh núi tuyết lấp lánh của Ngọc Long xa xa, mới cảm giác được khung cảnh thần tiên của vị trí tu viện và vùng đất này.

Ở bên khung cảnh tuyệt đẹp và thần tiên như thế này, tôi chỉ biết cầm máy và chụp ảnh lia lịa cả phong cảnh lẫn ảnh lưu niệm cho các bạn đi cùng trong đoàn, tôi cũng cố kiếm cho mình một cái hình “been there, done that” :

Khi chúng tôi kết thúc tham quan tu viện, đã là 9h sáng, chúng tôi đi xuống, kiếm đồ ăn sáng lót dạ và về khách sạn.

Khi chúng tôi kết thúc tham quan tu viện, đã là 9h sáng, chúng tôi đi xuống, kiếm đồ ăn sáng lót dạ và về khách sạn. Ăn sáng ở Sangrila chỉ có bánh bao, sữa đậu nành và quẩy, các món mì của Tàu chúng tôi không thử.
Về đến khách sạn, chúng tôi tiếp tục hỏi thanh niên quản lý khách sạn việc đi tham quan các địa điểm tiếp theo. Ở Shangrila có công viên quốc gia đầu tiên của Trung quốc, Pudacuo National Park. Nhưng mùa này thì chả có mấy thứ để xem, trong khi giá vé nhưng gần 300 tệ và chúng tôi chỉ có khoảng nữa ngày, đi công viên quốc gia có lẽ nên đi cả ngày may ra mới bõ. Tranh luận một hồi, cả đoàn quyết định thôi không đi công viên mà sẽ lên đền 100 con gà. Tiếc là chúng tôi có chưa đầy hai ngày ở Shangrila, còn có khe hổ nhảy(tier leaping gorge) và một khu du lịch nữa ở chân núi Tây tạng nữa rất đáng đi, theo lời cậu chủ khách sạn, tuy nhiên quá xa nên chúng tôi không có thời gian.
Từ khách sạn nơi tôi ở, cậu quản lý dẫn chúng tôi đi bộ len lỏi qua khu phố cổ để trèo lên đền 100 con gá. Hỏi tại sao là đền 100 con gà thì được giải thích là đến này khá thiêng, truyền thống dân ở đây cứ nhà có ai ốm đau là mang con gà lên cúng, mong bệnh tật sẽ truyền từ người thân mình sang gà, cuối cùng thành đền rất nhiều gà nên gọi vậy. Đoạn đường đi lên không xa nhưng leo núi khá dốc cũng không phải dễ, tuy nhiên khi lên đến noi thì thấy ở đây có thể phóng tầm mắt bao quát cả toàn cảnh Shangrila phía dưới rất đẹp, rất đáng để trèo, dù cũng khá mệt.

Trên đền cờ lungta nhiều vô số kể. Nhìn cảnh trời xanh ngắt mây trắng,ở dưới là cờ lungta bay rợp cứ ngỡ như mình đang ở đâu đó trên đất Tây tạng. Lungta là cờ cầu nguyện hạnh phúc và sức khỏe của dân theo Phật giáo Tây Tạng, thường một set bao gồm 5 lá cờ màu xanh blue, trắng, đỏ, xanh lá cây và vàng theo thứ tự.

Chúng tôi kết thúc đi đền con gà và về khu phố cổ ăn trưa ở một quán gần khách sạn, đa số gọi cơm rang. Có lẽ ở Shangrila chúng tôi cũng không có thời gian nhiều nên không đặt nặng vấn đề ăn.
Ăn xong, chúng tôi về khách sạn nghỉ ngơi và chuẩn bị quay trở lại đi bus về LỆ giang. Ở khách sạn có khá nhiều bưu thiếp, trong đó có những cái do cậu quản lý khách sạn tự chụp ảnh shangrila để làm, cũng khá dễ thương. Các cô gái trong đoàn mua một số bưu thiếp rồi nhờ cậu thanh niên ra bưu điện gửi về cho chính họ, cũng hay.Hồi xưa tôi có biết mấy người hay đi du lịch, đến mỗi nơi đều không chỉ gửi bưu thiếp về cho người thân, mà còn gửi về cho chính mình.
Trên đường về lệ giang, thời tiết không được thuận lợi như lúc đi, trời xầm xì, nhiều mấy và đến giưã đường thì có mưa, xe vì thế đi chậm. Tôi đã cố chuyển chỗ để ngồi ở các vị trí đẹp, chuẩn bị sẵn máy ảnh hi vọng có những bức ảnh như lúc đi nhưng không được, trời xầm xì và thởi tiết xấu quá.

Xe về đến bến xe lúc gần 9g tối. khi xuống xe, tôi chợt nhận ra ví của tôi biến đâu mất. kiểm tra trên xe không thấy, rõ ràng tôi đã rút ví trả tiền bắp ngô khi xuống giữa đường nghỉ ngơi và đi vệ sinh. Đành phải nhờ ông lái xe gọi điện về chỗ dừng để hỏi xem liệu có tìm thấy không. Trong ví ngoài giấy tờ tùy thân, thì cũng có vài trăm tệ, nhưng tệ nhất là credit card. Lái xe gọi lại trạm dừng và nói chúng tôi để số điện thoại lại, nếu tìm được ông ta sẽ gọi. Tôi đang định gọi về VN để block thẻ visa nhưng giờ kiếm được điện thoại gọi ra quốc tế thì thật khó. Loay hoay ở bến xe mất khá nhiều thời gian, mãi không gọi được xe 8 chỗ, chúng tôi đành gọi 2 xe taxi 4 chỗ về khách sạn nơi chúng tôi ở hi vọng gần đó là phố cổ sẽ có đồ ăn. Vừa đói vừa mệt, vừa chán khi mất ví, tôi mới chợt nhớ tay mình đang xách cả túi đồ ăn nhanh của cả nhóm, thế là mở bánh gạo ra ăn, vừa mở túi, trước mắt tôi là cái ví rơi vào túi đồ ăn lúc nào không biết. Mừng quá, thế là đỡ bao phiền toái.
Mãi thì cũng bắt được taxi, xe đưa chúng tôi qua các khu phố của khu Lệ giang mới, rất hiện đại và sầm uất, cuối cùng đi vào khu phố cổ, luồn lách qua khu tối om rồi cuối cùng đõ xịch trước cửa khách sạn chúng tôi sẽ nghỉ lại, một khách sạn ngay sát bên rìa phố cổ. Lúc đó đã tầm gần 10 giờ tối. Theo chỉ dẫn của chủ khách sạn, sau khi vứt đồ đạc vào phòng, chúng tôi đi ra phố kiếm một nhà hàng cơm để ăn. Không biết có phải vì quá đói, hay vì đồ ăn cũng ổn, nên chúng tôi ăn một mạch, rồi về khách sạn, tắm rửa và đi ngủ.

Mình thích thì mình share thôi ~~