Roda (hay rodai, rốt-đa) xe máy là hình thức chạy rà xe cho xe máy mới mua nhằm giúp xe hoạt động bền bĩ và mạnh mẽ trong suốt quá trình sử dụng sau này. Đối với dân phượt thì chiếc xe máy là một người bạn thân thiết trong mọi hành trình của mình, vì vậy nếu bạn mới mua một chiếc xe mới và dự định dùng nó để đi phượt thì bạn sẽ phải chú ý rất nhiều đến quá trình roda xe đấy. Trong bài viết này, Quang sẽ hướng dẫn bạn cách chạy roda đúng cách để xe bạn được bền và hoạt động tốt.

 1) Tại sao cần roda xe máy?

Trong kỹ thuật cơ khí, roda là một bước quan trọng không thể thiếu, tại sao lại như vậy? Bởi vì bất kỳ chi tiết cơ khí nào sau khi gia công xong cũng đều chưa có nhẵn mịn hoàn toàn mà bề mặt kim loại vẫn lồi lõm. Động cơ xe máy bao gồm rất nhiều chi tiết cơ khí nhỏ, do vậy khi mới sử dụng, máy sẽ chưa thể hoạt động trơn tru được ngay. Mặc dù kỹ thuật cơ khí ngày càng tiên tiến khiến cho máy móc ngày nay khớp gần như là hoàn toàn, nhưng việc roda vẫn rất cần thiết bởi roda sẽ giúp động cơ ăn khớp hoàn hảo, nhờ đó động cơ sẽ rất bền bĩ trong suốt quá trình hoạt động sau này.

2) Tôi có nghe nói đến phương pháp “roda bạo lực”….

Hãy bỏ ngay cái suy nghĩ ấy đi, nếu bạn không muốn phải bổ máy ra sau vài vạn km!

Roda hiểu nôm na là mài các chi tiết máy cho chúng khớp với nhau, do vậy bạn phải làm điều đó thật nhẹ nhàng và từ từ tăng dần mức độ mài lên. Do vậy hãy tuân theo các bước mà Quang hướng dẫn bạn dưới đây.

3) Thời gian roda:

Xe bạn cần roda thật kỹ trong giai đoạn 1000km đầu tiên. Sau đó, bạn vẫn phải roda kỹ nhưng có thể ép động cơ hoạt động nặng hơn trong khoảng từ 1000-3000km để giúp tăng sức mạnh động cơ. Sau 3000km, bạn có thể chạy xe thoải mái!

4) Cách roda:

– Luôn nổ máy 1 phút trước khi chạy. Trong giai đoạn roda, và nếu có thể thì trong suốt quá trình sử dụng, bạn nên cho xe nổ máy ở số N trong khoảng 1 phút khi mới khởi động để nhớt được bơm lên các chi tiết máy, điều này sẽ giúp các chi tiết máy được bôi trơn đầy đủ, giúp hạn chế hao mòn trong khi vận hành. Nếu xe không hoạt động trong 3 ngày trở lên, bạn nên đạp mồi vài cái trước khi khởi động xe, việc này sẽ giúp xe bạn khởi động dễ hơn và hoạt động bền bĩ hơn.

– Tăng và giảm số đúng với từng khoảng: Số 1 tốc độ từ 0-15km/h; số 2 tốc độ từ 15-30km/h; số 3 tốc độ từ 30-40km/h; số 4 tốc độ từ 40km/h trở lên. Chẳng hạn, nếu bạn phải phanh xe lại, tốc độ giảm từ 40km/h xuống còn 25km/h thì bạn nên trả số về số 3 hoặc số 2, chứ không được để số 4 chạy tiếp, vì như vậy sẽ khiến bộ côn bị yếu đi nhanh chóng. Lưu ý là khoảng tốc độ này sẽ khác nhau tùy xe có bước số dài hay ngắn. Khi đã chạy quen, bạn có thể cảm nhận được tua máy, tua máy cao (xe rung rần rần) thì chuyển số là vừa.

– Chú ý tăng giảm số liên tục. Dù là chạy trên đường bằng phẳng, bạn vẫn phải chăm trả số. Hộp số của xe cũng cần roda, nó cũng hoạt động chưa trơn tru trong giai đoạn roda nên bạn cần phải “tập” cho bộ số. Khi mới nổ máy, đợi máy nóng, bạn ngồi lên xe, trả một vòng từ số 0 đến số 4 (hoặc số 5/6), rồi từ số 4 (hoặc số 5/6) lại trả ngược về số 1, sau đó mới cho xe chạy. Trong quá trình chạy, bạn cứ tăng giảm số và điều chỉnh tốc độ tương ứng với từng số. Khi chạy được tầm 5km, bạn dừng lại cho nghỉ 10 phút rồi lại nổ máy và tăng giảm số tại chỗ tầm 10 vòng số. Nếu số không nhảy, bạn đẩy xe tới lui một tí là số sẽ nhảy. Nếu gặp hiện tượng số không nhảy, bạn cứ yên tâm vì số trong thời kỳ này chưa có mòn đều nên dễ bị “kẹt số”. Bạn tăng giảm số đều đặn như phương pháp này vài lần, sau 1000km bạn sẽ thấy cảm giác trả số khác hẳn!

– Lên xuống ga nhẹ nhàng, không thốc ga: Việc này sẽ giúp dàn hơi và bộ côn xe bạn được bền, và cũng giúp xe tiết kiệm nhiên liệu hơn.

– Thay nhớt đều đặn ở từng mốc: Bạn nên thay nhớt khi xe chạm các mốc 150km, 500km, 1000km, 2000km, 3000km. Quá trình roda sẽ bào mòn động cơ khiến nhớt chứa rất nhiều mạt sắt, vì vậy việc thay nhớt trong giai đoạn này đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Bạn lưu ý, nên thay đúng chủng loại nhớt dành cho xe và chỉ thay đúng dung tích quy định, không được nhiều hơn hay ít hơn. Thay nhớt ít hơn sẽ khiến các chi tiết máy bị đỏ (cháy), lâu ngày sẽ bị hao mòn nhiều dẫn đến hư hỏng. Thay nhớt nhiều sẽ khiến động cơ hoạt động nặng hơn, dễ hư roan máy hoặc dãn sên cam.

– Không cho xe nổ máy tại chỗ trong thời gian dài quá 5 phút. Việc roda bằng cách cho xe nổ máy tại chỗ sẽ khiến động cơ xe không có gió cưỡng bức làm mát, khiến động cơ bị quá nhiệt và có khả năng khiến động cơ bị hỏng!

– Không điều khiển xe ở một tốc độ cố định trên quãng đường dài. Nhiều người nghĩ rằng roda xe là cứ chạy chậm chậm với tốc độ rùa bò trên bất kỳ quãng đường nào, điều này là không đúng. Bạn phải tăng giảm ga nhẹ nhàng để xe hoạt động ở nhiều dải tốc độ khác nhau, lúc đó piston và xylanh mới được mài mòn đều từ đầu đến cuối. Nếu bạn không thay đổi tốc độ thì sau này xe bạn sẽ rất là “lì”.

– Không chạy quá tốc độ tối đa ở từng mốc roda. Trong giai đoạn 0-150km, bạn không nên chạy quá tốc độ 40km/h. Trong giai đoạn 150-500km, bạn không nên chạy quá tốc độ 50km/h. Trong mỗi 100km tiếp theo, bạn cứ cộng thêm 5km/h là ra tốc độ tối đa. Như vậy, ở mốc 1000km bạn có thể chạy với tốc độ tối đa 75km/h. Tuy vậy, bạn không được chạy ở tốc độ tối đa trong một thời gian dài, mà chỉ được kéo lên tốc độ tối đa và giữ như vậy  trong tầm 15 giây, rồi giảm hết ga và để xe hạ tốc độ. Việc này nhằm giúp động cơ “tập” hoạt động với mức tốc độ cao. Với các mốc km ban đầu, động cơ đã bào mòn gần hết các phần lồi lõm và phần mạt lớn. Ở các mốc km sau, việc thỉnh thoảng cho động cơ hoạt động ở dải tốc độ cao sẽ giúp động cơ mài các mạt nhỏ li ti và giúp động cơ “láng mịn” một cách hoàn hảo. Nếu piston và xylanh xe bạn mòn hoàn hảo, chúng sẽ gần như là khít với nhau, việc này giúp động cơ hoạt động trơn tru và tiết kiệm nhiên liệu hơn rất nhiều!

Nhờ kiên trì làm theo đúng những nguyên tắc nói trên mà chiếc xe của Quang hoạt động rất bền bỉ, ổn định và tiết kiệm xăng. Khi xe cán mốc 1600km, Quang đã lấy xe chạy tour HCM-Phan Thiết-Đà Lạt, và trở về Sài Gòn với đồng hồ chỉ mốc 2500km. Suốt chặng đường, Quang vẫn giữ đúng nguyên tắc roda nhưng từ mốc 2000km trở đi Quang điều khiển xe với tốc độ cao rất thường xuyên vì đường vắng và cũng vì ở mốc này thì động cơ đang ở giai đoạn “mài tinh” nên Quang rất tự tin khi điều khiển xe ở dải tốc độ 50-80km/h. Và đến giờ, xe của Quang có thể nói là hoạt động hoàn hảo, xe đã chạy 32 nghìn km mà vào số và tăng tốc vẫn rất ngọt ngào!

phuot-xe-may-hagiang

Chúc các bạn có “ngựa mới” có thể sớm thuần hóa được chú chiến mã để luôn tự tin rong ruổi trên khắp mọi hành trình nhé!!!

* FAQ – Một vài câu hỏi thường gặp

Xe côn tay phải roda như thế nào?

Cũng tương tự như xe số bình thường, nhưng bạn cần lưu ý là phải nhắp nhả côn một cách nhẹ nhàng và từ tốn, nếu nhả côn quá đột ngột hoặc “miết” côn (vừa nhả côn vừa lên ga) thì sẽ mòn bộ côn nhanh đấy. Với những xe như Exciter thì bộ côn tầm vài trăm đến 1 triệu, nên nếu bạn không tiếc thì cứ “miết” côn thoải mái 😀

Xe ga thì roda thế nào?

Xe ga thì còn dễ hơn xe số nữa. Cứ kéo ga đều đặn, đúng với từng mốc, sau 1000km có thể kéo lên 70 km/h cho nhẹ máy.

Trong khi roda dùng nhớt gì?

Nhớt hãng nhé. Xe hãng nào dùng nhớt hãng đó. Nhớt hãng cùi? Ừ thì vì nó cùi nên mới dùng nó để roda! Nhớt khoáng và bán tổng hợp sẽ giúp động cơ mòn nhanh hơn.

Sau khi roda dùng nhớt gì?

Có điều kiện thì dùng nhớt tổng hợp luôn cho khỏe. Thứ nhất là thời gian thay nhớt lâu hơn, 3000-5000km mới phải thay. Thứ hai là bảo vệ động cơ tốt hơn, kéo ga nhạy hơn, cảm giác lái tốt hơn.

Nhớt mà Quang đang dùng? Trong thành phố thì dùng nhớt hãng, khi đi xa thì dùng Motul 7100 10W50 vì nhớt này là dòng nhớt tổng hợp có giá rẻ nhất và chất lượng khá ổn so với giá thành của nó, hiện BUIVN đang bán tại link này: Motul 7100 10W50 1L Bạn nào muốn mời cafe Bụi vì bài viết này thì có thể ghé mua để ủng hộ nhé! 🙂

Ngoài ra, nếu bạn ngại Motul 7100 10W-50 (vì nhớt này hơi nặng máy) thì có thể sử dụng Shell Ultra, Mobil 1, hoặc Motul 300V… nói chung cứ nhớt tổng hợp 100% là đi xa ngon, còn nếu không có điều kiện dùng nhớt tổng hợp thì bán tổng hợp cũng là lựa chọn tốt. Tuyệt đối nên tránh xa những loại nhớt khoáng như Shell AX3 nhé, loại đó chỉ dành cho xe cũ mà thôi.

Xe đang roda có nên đi đường xa?

Nên hạn chế. Nếu phải đi xa, hãy đi đúng như bài hướng dẫn trên, và nhớ là sau mỗi 15 phút phải nghỉ 5 phút. Chạy như vầy thì hơi bị mất hứng, nên tốt nhất bạn mượn xe thằng bạn thân hoặc cô người yêu để đi cho nó khỏe!

Xe đang roda có nên chở nặng?

Không. Ngày xưa ông ngoại mình roda chiếc xe 67 mà kiên quyết không chở mẹ mình vì quý con xe là hiểu rồi đó :))

Xe lỡ roda tại chỗ/ roda bạo lực/ chở nặng/ nói chung là roda sai… thì phải làm gì?

Bình tĩnh nào, đằng nào cũng lỡ rồi, bạn cần phải coi mốc hiện tại của xe đang là bao nhiêu, sau đó áp dụng lại phương pháp roda tương đương với mốc đó. Nếu xe bạn đã chạy quá 500km? Thôi có nhiêu xài nhiêu đi chứ roda không còn nhiều tác dụng đâu! 😛

BẠN VẪN CÒN CÂU HỎI? Okay, bạn vào topic này: https://xava.vn/topic/kinh-nghiem-roda-xe-may/ và đặt câu hỏi, Quang sẽ trả lời sớm đến bạn nhé 🙂  – chỉ cần đăng nhập Facebook/Google là đặt câu hỏi được thôi à.

Mình thích thì mình share thôi ~~